Trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm mới nổi, tái nổi và các bệnh lây truyền qua đường hô hấp, tiếp xúc hoặc trung gian truyền bệnh tiếp tục diễn biến phức tạp, việc thực hiện đúng các biện pháp vệ sinh khử khuẩn và bảo vệ cá nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc cắt đứt đường lây truyền, giảm nguy cơ phát sinh và lan rộng dịch bệnh.

Đối tượng áp dụng

Hướng dẫn được áp dụng đối với (i) Cơ quan quản lý nhà nước về y tế và các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan đến công tác phòng, chống dịch bệnh; (ii)Nơi ở; nơi lưu trú; khu cách ly; cơ sở giáo dục; cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; khu công nghiệp; cơ quan, tổ chức; phương tiện giao thông vận tải và các địa điểm công cộng khác; (iii) Nhân viên y tế; người tham gia công tác phòng, chống dịch bệnh; người dân.

Nguyên tắc chung trong vệ sinh khử khuẩn

• Chính quyền địa phương các cấp đóng vai trò chủ đạo, chủ động chuẩn bị nhân lực, vật tư, hóa chất, trang thiết bị và hậu cần theo phương châm “bốn tại chỗ”. Ngành y tế giữ vai trò hướng dẫn, giám sát đảm bảo các kỹ thuật chuyên môn trong công tác phòng, chống và xử lý dịch bệnh, vệ sinh khử khuẩn cho người dân và cộng đồng; tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
• Các biện pháp vệ sinh khử khuẩn phải được thực hiện thường xuyên, liên tục và chủ động nhằm phòng ngừa, hạn chế nguy cơ phát sinh và tái lây lan dịch bệnh.
• Chỉ sử dụng hóa chất, chế phẩm diệt khuẩn dùng trong gia dụng và y tế đã được cấp số đăng ký lưu hành còn giá trị sử dụng, pha và sử dụng theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất; các vật tư, thiết bị, dụng cụ bảo vệ cá nhân và phun, xử lý xua diệt trung gian truyền bệnh theo hướng dẫn hiện hành của cơ quan quản lý y tế.
• Thực hiện làm sạch trước khi vệ sinh khử khuẩn. Ưu tiên áp dụng biện pháp lau đối với vệ sinh khử khuẩn bề mặt; thực hiện theo nguyên tắc lau từ nơi sạch đến nơi bẩn hơn, từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài và theo một chiều liên tục để hạn chế phát tán tác nhân gây bệnh. Chỉ thực hiện phun khử khuẩn đối với các bề mặt hoặc khu vực không thể hoặc khó áp dụng biện pháp lau.

Nguyên tắc chung khi thực hiện các biện pháp bảo vệ cá nhân

- Nhân viên y tế, người tham gia phòng, chống dịch bệnh và người có nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm phải thực hiện một hoặc một số biện pháp bảo vệ cá nhân quy định tại khoản 3 Điều 26 Luật Phòng bệnh, gồm: sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân và các biện pháp bảo vệ cá nhân khác phòng ngừa trung gian truyền bệnh truyền nhiễm, tác nhân gây bệnh truyền nhiễm. Chính quyền địa phương các cấp bảo đảm cho nhân viên y tế, người tham gia phòng, chống dịch bệnh và người có nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm thực hiện các biện pháp bảo vệ cá nhân theo quy định.

Việc áp dụng các biện pháp bảo vệ cá nhân trong vùng có dịch bệnh phải phù hợp với đặc điểm tác nhân gây bệnh, đường lây, nguy cơ và mức độ dịch bệnh, phù hợp điều kiện thực tế của địa phương; được thực hiện theo quy định hiện hành và các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế đối với từng bệnh truyền nhiễm cụ thể.

Phân công tổ chức thực hiện

Để bảo đảm Hướng dẫn được triển khai thống nhất trên toàn quốc, Chương IV quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị:

• Cục Phòng bệnh chủ trì phổ biến, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và đôn đốc việc thực hiện trên phạm vi cả nước.
• Các Viện Vệ sinh dịch tễ, Pasteur, Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng, Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường, Y tế công cộng TP. Hồ Chí Minh tổ chức tập huấn, hướng dẫn chuyên môn, chỉ đạo tuyến và tham gia kiểm tra, giám sát.
• Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương xây dựng tài liệu và triển khai các hoạt động truyền thông.
• Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC), Ủy ban nhân dân cấp xã, Trạm Y tế có trách nhiệm xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực, tổ chức triển khai, tập huấn và hướng dẫn thực hiện tại địa phương.
• Các tổ chức, hộ gia đình và mỗi người dân chủ động thực hiện các biện pháp vệ sinh khử khuẩn và bảo vệ cá nhân theo hướng dẫn của Bộ Y tế và cơ quan y tế địa phương.

Việc ban hành Hướng dẫn góp phần hoàn thiện hệ thống văn bản chuyên môn về phòng bệnh, tạo cơ sở thống nhất để các địa phương triển khai hiệu quả công tác vệ sinh khử khuẩn và bảo vệ cá nhân, nâng cao năng lực ứng phó với các tình huống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân và giảm thiểu nguy cơ lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.

Toàn văn Quyết định số 1977/QĐ-BYT về Hướng dẫn thực hiện các biện pháp vệ sinh khử khuẩn và các biện pháp bảo vệ cá nhân trong vùng có dịch bệnh

QĐ 1977 01.7.2026_Huong dan ve sinh khu khuan va bien phap bao ve ca nhan (TT ký) signed    Tải xuống